Artur Dinter


Artur Dinter (ur. 27 czerwca 1876 r. w Mülhausen (Alzacja); zm. 21 maja 1948 r. Offenburgu) - niemiecki pisarz antysemicki, założyciel Niemieckiego Kościoła Ludowego (niem. Deutsche Volkskirche) i polityk nazistowski. (wyznania katolickiego)

Genealogia


Ojciec Joseph Dinter, radca celny; matka Berta z domu Hoffmann.

Życiorys


Po zdaniu matury studiował od 1895 r. nauki przyrodnicze i filozofię w Monachium i Strasburgu. Od 1901 do 1903 r. był zatrudniony jako asystent chemii na uniwersytecie w Strasburgu. W 1903 r. otrzymał tytuł doktora. Już podczas studiów podjął pierwsze próby pisarskie. Jego sztuka »Die Schmuggler« (1906) została wyróżniona pierwszą nagrodą.

Po promocji został dyrektorem Botanicznych Ogrodów Szkolnych w Strasburgu. W 1904 r. udał się do Istambułu jako nauczyciel do tamtejszej szkoły niemieckiej. W 1905 r. otrzymał nominację na dyrektora teatru w Thann (Alzacja). W latach 1906-1908 działał jako reżyser w teatrze miejskim w Rostocku i w Teatrze Schillera (niem. Schillertheater) w Berlinie. W 1908 r. założył Związek Niemieckich Pisarzy Scenicznych (niem. Verband Deutscher Bühnenschriftsteller, VDB), z którego w 1917 r. został wykluczony. Jako dyrektor kierował w latach 1909-1914 należącym do Związku wydawnictwem. Dinter był oprócz tego członkiem antysemickiego i kolonialnego Związku Wszechniemieckiego (niem. Alldeutscher Verband).

W I wojnie światowej Dinter brał udział jako porucznik rezerwy alzackiego regimentu piechoty, wkrótce awansował na kapitana rezerwy i został odznaczony Krzyżem Żelaznym II klasy. W 1915 r. zachorował na cholerę, w 1916 r. z powodu ciężkiej rany leżał długi czas w szpitalu polowym, a potem musiał zostać zwolniony ze służby wojskowej. Podczas pobytu w lazarecie zapoznał się z pismami Houstona Stewarta Chamberlaina (1855-1927) i został szybko zwolennikiem ruchu ludowego.

W 1919 r. osiadł jako wolny pisarz w Weimarze, po czym w 1917 r. ukazał się jego "seksualno-antysemicki" bestseler »Die Sünde wider das Blut« (pol. Grzech przeciw krwi). Do 1934 r. książka uzyskała nakład ponad 260.000 egzemplarzy. Zachęcony tak dużym sukcesem stworzył trylogię »Die Sünden der Zeit« (pol. Grzechy czasu), której pierwszym tomem stała się powieść »Die Sünde wider das Blut«.

Po I wojnie światowej myśli Dintera stawały się coraz bardziej radykalne i rasistowskie. W 1919 r. brał udział w założeniu Niemieckiego Związku Ludowego Ochrony i Obrony (niem. Deutschvölkischer Schutz- und Trutzbund) i należał do 1922 r. (do rozwiązania związku) do jego zarządu. Potem był współzałożycielem Niemieckiej Ludowej Partii Wolności (niem. Deutschvölkische Freiheitspartei, DVFP) i wszedł w bliski kontakt z Adolfem Hitlerem (1889-1945). W 1924 r. wybrano Dintera do parlamentu krajowego Thüringer Landtag i na przywódcę frakcji. Coraz bardziej zbliżał się ku stanowisku NSDAP. Hitler mianował go podczas swojego pobytu w więzieniu w Landsberg am Lech gauleiterem NSDAP w Turyngii. Jednocześnie Dinter został wydawcą ukazującej się w Weimarze gazety Der Nationalsozialist. W 1925 r., po zwolnieniu Hitlera doszło do ponownego założenia NSDAP. Dinter za wierność dla partii otrzymał niski nr partyjny 5.

Wkrótce wyszło na jaw, że Dinter dążył w pierwszej kolejności ku celom religijnym. W 1927 r. założył Chrześcijańskie Towarzystwo Religijne (niem. Geistchristliche Religionsgemeinschaft), w 1934 r. Niemiecki Kościół Ludowy (niem. Deutsche Volkskirche), który głosił teorię o aryjsko-chaldejskim pochodzeniu Jezusa. Celem Kościoła Ludowego było "odżydowienie" (pozbawienie cech żydowskich) chrześcijańskiej nauki. Stary Testament został odrzucony jako żydowski. Ten dziwny kierunek postępowania Dintera doprowadził do konfliktu z Hitlerem, który 30 września 1927 r. pozbawił go tytułu gauleitera. Dinter dotknięty tym wydarzeniem ostro zaatakował Hitlera w wydawanej przez siebie gazecie Das Geistchristentum, co doprowadziło 11 października 1928 r. do jego wykluczenia z NSDAP. Także w następnych latach kontynuował polemikę przeciw Hitlerowi.

Trzy miesiące po przejęciu władzy w 1933 r. przez Hitlera Dinter ponownie starał się o przyjęcie do NSDAP, ale jego prośbę odrzucono. W 1934 r. publikował Die Deutsche Volkskirche als Dienerin des nationalsozialistischen Volksstaates czym zabiegał o przychylność władz. Dinter znalazł się też w kręgu zainteresowań gestapo i przez krótki czas przebywał w więzieniu. W 1937 r. jego Kościół Ludowy został zakazany przez Heinricha Himmlera (1900-1945). W 1939 r. wykluczono go nawet z Izby Piśmiennictwa Rzeszy (niem. Reichsschrifttumskammer) i z powodu naruszenia prawa musiał w 1942 r. tłumaczyć się przed sądem we Fryburgu Bryzgowijskim. W 1945 r. w postępowaniu denazyfikacyjnym w Offenburgu został ukarany grzywną w wysokości 1.000 Reichsmark. Wprawdzie uwzględniono jego pozycję autsajdera, jednak sąd uznal w nim duchowego ojca Norymberskich ustaw rasowych (niem. Nürnberger Rassengesetze).

Artur Dinter zmarł 21 maja 1948 r. w Offenburgu.

Dzieła (wybór)


  • Die Schmuggler : Elsässische Komödie in vier Akten ; für die hochdeutsche Bühne bearbeitet vom Verfasser. 1903.
  • Weltkrieg und Schaubühne. 1916.
  • Mein Ausschluß aus dem "Verbande Deutscher Bühnenschriftsteller". 1917.
  • Die Sünden der Zeit. 3 tomy, 1919-1922.
  • "Lichtstrahlen aus dem Talmud" : offener Brief an den Landes-Rabbiner von Sachsen-Weimar-Eisenach. 1920.
  • Das Evangelium unseres Herrn und Heilandes Jesus Christus nach den Berichten des Johannes, Markus, Lukas und Matthäus. 1923.
  • Ursprung, Ziel und Weg der deutschvölkischen Freiheitsbewegung : das völkisch-soziale Programm. 1924.
  • 197 Thesen zur Vollendung der Reformation : die Wiederherstellung der reinen Heilandslehre. 1926.
  • Geistchristliche Gottesdienstordnung. 1934.
  • Die Verfassung der Deutschen Volkskirche. 1934.
  • Die Deutsche Volkskirche als Staatsnotwendigkeit. 1934.
  • War Jesus Jude? : Ein Nachweis auf Grund der Geschichte Galiläas, der Zeugnisse der Evangelien und Jesu eigener Lehre. 1934.

Literatura


  • Artykuł powstał na podstawie Artur Dinter, w: de.wikipedia.org.
  • Andreas Schulz, Matthias Wolfes: Dinter, Artur. W: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Tom 18, Bautz, Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7, s. 350-360.

Linki