Benno Erdmann


Benno Erdmann (ur. 30 maja 1851 w Guhrau (obecnie Góra na Dolnym Śląsku); zm. 7 stycznia 1921 w Berlinie) - niemiecki filozof i profesor uniwersytecki. (wyznania ewangelickiego)

Genealogia


Ojciec Karl, kaznodzieja; matka Marie Solf; - ożenił się 1) N. N., 2) w 1913 z Emilie de Gruyter (ur. 1869); z pierwszego małżeństwa miał syna Lothara (1888-1939), który został zamordowany w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen i dwie córki.

Życiorys


Benno Erdmann studiował na uniwersytetach w Berlinie i Heidelbergu. Duży wpływ wywarli na niego jego nauczyciele Heymann Steinthal i Hermann von Helmholtz. Hermann Bonitz (1814-1888) i Eduard Zeller przekazali mu arsenał metodyczny badania historyczno-filologicznego, który później zastosował w swoich badaniach związanych z historią i filozofią XVII i XVIII wieku. W 1873 r. doktoryzował się pracą »Über die Stellung des Dinges an sich in Kants Ästhetik und Analytik«, a w 1877 r. habilitował się u Hermann von Helmholtza pracą o teoretyczno-poznawczym znaczeniu nieeuklidesowej geometrii (»Die Axiome der Geometrie»). Od 1876 r. pracował jako Privatdozent na uniwersytecie w Berlinie, od 1878 r, jako profesor nadzwyczajny w Kilonii, a w 1879 r. został tam profesorem zwyczajnym. W następnych latach uczył we Wrocławiu (1884-1890), Halle(1890-1898), Bonn (1898-1909), gdzie jego następcą został Oswald Külpe i w 1909 r. wrócił ostatecznie do Berlina. Od 1903 r. należał do Pruskiej Akademii Naukowej i po śmierci Wilhelma Diltheya kierował z ramienia Akademii wydaniem dzieł Immanuela Kanta i Gottfrieda Wilhelma Leibniza.

Główne znaczenie Benno Erdmann uzyskał jako autor prac z zakresu historii filozofii, a szczególnie dotyczących Immanuela Kanta. Jako pierwszy napisał plan służący do załagodzenia kontrowersji prawidłowej interpretacji filozofii kantowskiej, zwłaszcza »Krytyki czystego rozumu«. W zakresie filozofii systematycznej interesował się teorią poznania i logiką. W ówczesnej dyskusji na temat zakresu ważności normatywnych zasad logicznych opowiedział się przeciw poglądom Edmunda Husserla i stanął po stronie angielskiego empirysty Johna Stuarta Milla (1806-1873). Dużą część prac badawczych poświęcił też kwestiom poznawczo-psychologicznym i postrzegawczo-psychologicznym. Ich wyniki znajdują się w »Grundzügen der Reproduktionspsychologie« (1920).

Jego uczniem był Wolfgang Köhler.

Dzieła (wybór)


  • Martin Knutzen und seine Zeit, 1876.
  • Die Axiome der Geometrie, eine philosophische Untersuchung der Riemann-Helmholtz'schen Raumtheorie. 1877.
  • Kant's Kriticismus in der ersten und in der zweiten Auflage der Kritik der reinen Vernunft, 1878.
  • Abhandlungen zur Philosophie und ihrer Geschichte, 1893.
  • Psychologische Untersuchungen über das Lesen auf experimenteller Grundlage, 1898.
  • Die Psychologie des Kindes, und die Schule, 1901.
  • Historische Untersuchungen über Kants Prolegomena, 1904.
  • Umrisse zur Psychologie des Denkens, 1908.
  • Über den modernen Monismus, 1914.

Literatura


  • Lüder Gäbe: Erdmann, Benno. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 4, Duncker & Humblot, Berlin 1959, ISBN 3-428-00185-0, s. 570.

Linki