Christian Gueintz


Christian Gueintz (także Christian Gueinzius; ur. 13 października 1592 r. w Koło (niem. Kohlo) koło Gubina (niem. Guben); zm. 3 kwietnia 1650 r. w Halle/Saale) - niemiecki pedagog okresu baroku.(wyznania ewangelickiego)

Genealogia


14 wrześnie 1621 r. ożenił się w Köthen z Cathariną Bernd; miał 8 dzieci.

Życiorys


Gueintz był synem ewangelickiego pastora i uczęszczał do szkół w Cottbus, Gubinie, Krośnie odrzańskim (1608-1609), Żarach (niem. Sorau) (1609-1612), Budziszynie (niem. Bautzen) (1612) i Szczecinie (niem. Stettin) (1613). 23 czerwca 1615 r. immatrykulował na uniwersytet w Wittenberdze, gdzie przede wszystkim studiował teologię i już w następnym roku nabył tytuł magistra. Od 1617 r. prowadził na uniwersytecie wykłady z retoryki, logiki, fizyki, etyki i polityki oraz został adiunktem na wydziale filozoficznym.

W 1619 r. książę Ludwig I (1579-1650) powołał go do Köthen, gdzie współpracował z Wolfgangiem Ratke (1571-1635). Od 3 czerwca 1619 r. uczył tam języka łacińskiego i greckiego. W Köthen przetłumaczył na język niemiecki gramatykę języka greckiego »Grammatica universalis pro didactica Ratichii« (1619) Wolfganga Ratke i opracował ćwiczenia do języka greckiego w języku niemieckim i greckim. Chociaż Ratke opuścił Köthen, Gueintz pozostał tam i dopiero w 1622 r. wrócił do Wittenbergi, aby studiować prawo. Po ukończeniu studiów w 1623 r. został prawnikiem w wittenberskim konsystorzu i mógł prowadzić wykłady prawnicze.

W lecie 1627 r. został rektorem w gimnazjum miejskim w Halle, w którym pracował do końca życia. W gimnazjum wprowadził nowe podręczniki, także Johanna Amosa Comeniusa (1592-1670), założył bibliotekę szkolną, poprawił nabożeństwa szkolne, dbał o wystawianie komedii szkolnych itd.. Uczniami jego byli tutaj m.in. David Schirmer (1623-1686) i Philipp von Zesen (1619-1689). W 1630 r. popadł w spór związany z kompetencjami z halleńskim kantorem Samuelem Scheidtem (1587-1654), co doprowadziło do zwolnienia sławnego kompozytora.

Mimo tak licznych zajęć znajdował jeszcze wolny czas, aby pisać nie tylko pisma okolicznościowe, ale również duże dzieła. Największe zasługi położył w dziedzinie nauki języka niemieckiego, co spowodowane było wpływem Ratke oraz przyjęciem w 1641 r. jednocześnie z Augustem Buchnerem (1591-1661) do Towarzystwa Owocodajnego (niem. Fruchtbringende Gesellschaft). Wyrazem tego są »Deutscher sprachlicher Entwurf« (Cöthen 1641) i »Deutsche Rechtschreibung« (Halle 1645). W tej dziedzinie wzorem był dla niego Marcin Luter (1483-1546). Sam oprócz nielicznych wierszy i pieśni religijnej »Jesu, Jesu, du mein Hirt« napisanymi w języku niemieckim, tworzył poematy głównie w języku łacińskim.

Dzieła (wybór)


  • 5. Quaestiones illustres ex divinis apostoli Pauli epistolis ad Philippenses et Colossenses erutae, & d. Disputatio de capite primo epistolae ad Colossenses. 1617.
  • Ciceroniani Operis Totius Analysis Dichotomica Generalis. 1629.
  • Lectori Christianus Gueinzius, Rector Gymnasii Hallensis Salutem precatur. 1631.
  • Sanctum Angelorum. 1635.
  • Deutscher Sprachlehre Entwurf. 1641.
  • Die Deutsche Rechtschreibung. 1645.
  • Exercitatio analytica in formulam concordiae. 1650.

Literatura


  • Heinrich Julius Kämmel: Gueinzius, Christian. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 10, Duncker & Humblot, Leipzig 1879, s. 89-91.
  • Hans Gueinzius: Christian Gueintz. W: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Tom 26, Bautz, Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8, s. 544-547.

Linki