Daniel Georg Morhof


Daniel Georg Morhof (ur. w lutym 1639 r. w Wismarze; zm. 30 lipca 1691 r. w Lubece) - niemiecki historyk literatury, poeta i polihistor. (wyznania ewangelickiego)

Genealogia


Ojciec Joachim (1598/99-1675), notariusz, sekretarz w magistracie w Wismar; matka Agnes Hintzen (zm. 1639); macocha Anna Petersen z donu Tabberts; - ożenił się w Lubece w 1671 r. z Margarete Degingk (1649-1687); mieli 4 synów (2 wcześnie zmarło).

Życiorys


W 1648 r. rozpoczął naukę w gimnazjum w Wismarze (Wismarer Gelehrtenschule), z którego w 1655 r. przeniósł się do szczecińskiego Pädagogium, gdzie jego nauczycielem był Heinrich Schaevius. W marcu 1657 r. immatrykulował na uniwersytet w Rostocku, aby studiować prawo. Poznał tam Andreasa Tscherninga, od którego otrzymał istotne inspiracje poetyckie. W tym samym czasie zaprzyjaźnił się z poetą Johannem Rölingiem. Po śmierci Tscherninga został w 1660 r. jego następcą jako profesor retoryki i poezji na uniwersytecie w Rostocku, a 1665 r. profesorem na uniwersytecie w Kilonii. W 1669 r. został rektorem i urząd ten sprawował jeszcze trzykrotnie. W następnym roku odbył drugą podróż do Holandii i Anglii. W 1673 r. objął profesurę historii w Rostocku, a w 1680 r. urząd głównego bibliotekarza.

Jego najzdolniejszym uczniem był epigramatyk Christian Wernicke.

Znaczenie


Morhofa długotrwała sława uczonego trwała aż do czasów Johanna Wolfganga von Goethego i oparta była na jego dwóch głównych dziełach: Unterricht von der Teutschen Sprache und Poesie (1682) oraz Polyhistor (1688-1708). W obu dziełach encyklopedyczne przedstawienie zebranej wiedzy miało pierwszeństwo w stosunku do tworzenia teorii i egzemplifikacji ahistorycznych norm. Unterricht dzieli się na trzy części: historii języka, historii literatury i poetologiczną. Najważniejszą sprawą pierwszej części jest próba naukowego uzasadnienia obudzenia samoświadomości narodowego języka dzięki niemieckiej literaturze XVII wieku.

W swoich pismach obok literatury niemieckiej zajmuje się także nowożytną literaturą europejską, przez co często jest nazywany pierwszym historykiem literatury. Wśród poetów siedemnastowiecznych za najwybitniejszego uważał Paula Fleminga. Poezję traktuje bardziej opisowo niż normatywnie. W swoich systematycznych rozważaniach wprowadza element historyczny pytając o początki i narodowo-indywidualne warunki rozwoju stając się w ten sposób prekursorem Herdera. W ten sposób uwypuklił przede wszystkim powieść jako nowy przedmiot literacko-historycznego badania.

Dzieła (wybór)


  • Danielis Georgii Morhofii D. & Prof. P. In Acad. Kilon. Miscellanea Poetica , 1666.
  • Daniel Georgius Morhofius, D. Eloq. Et Historiar. Profess. Lecturis S. P. D, 1673.
  • Unterricht von der Teutschen Sprache und Poesie, 1682.
  • Polyhistor, Literarius, Philosophicus Et Practicus, 1688.
  • Opera poetica, 1697.

Literatura


  • Adalbert Elschenbroich: Morhof, Daniel Georg. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 18, Duncker & Humblot, Berlin 1997, ISBN 3-428-00199-0, s. 127.
  • Rochus von Liliencron: Morhof, Daniel Georg. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 22, Duncker & Humblot, Leipzig 1885, s. 236-242.

Linki