Eduard Thurneysen


Ernst Eduard Thurneysen (ur. 10 lipca 1888 r. w Walenstadt; zm. 21 sierpnia 1974 r. w Bazylei) - szwajcarski teolog ewangelicki. Był przedstawicielem teologii dialektycznej i najbliższy przyjaciel Karla Bartha.

Genealogia


Ojciec Friedrich Eduard, pastor; matka Emma Elisabeth z domu Blüss (zm. 1891); - ożenił się w 1916 r. z Marguerite Meyer.

Życiorys


Po wczesnej śmierci matki w 1891 r. wyrastał w Bazylei. Jako szesnastolatek spotkał w Bad Boll Christopha Blumhardta (1842-1919), który wywarł na niego silny wpływ. Od 1907 r. studiował teologię w Bazylei u Bernharda Duhma i Paula Wernle , potem w Marburgu, gdzie intensywnie zajmował się dziełami Ernsta Troeltscha. W Zurychu, gdzie w latach 1911-13 był sekretarzem w Christlicher Verein Junger Männer (Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej) spotkał Hermanna Kuttera i słuchał wykładów Leonharda Ragaza.

W latach 1913-20, będąc pastorem w Leutwil, był w ścisłym kontakcie z Karlem Barthem, z którym był związany przez całe życie. W 1920 r. objął posadę pastora w St. Gallen-Bruggen, w 1927 r. został doktorem teologii w Bazylei, a w latach 1927-59 był pastorem w katedrze w Bazylei (niem. Basler Münster). Od 1930 r. uczył jako privatdozent teologii praktycznej na uniwersytecie w Bazylei, w latach 1941-59 był profesorem nadzwyczajnym homiletyki i od 1960 do 1963 r. prowadził gościnne wykłady na uniwersytetach w Hamburgu, Wuppertalu i Berlinie.

Eduard Thurneysen udzielał się w dwumiesięczniku Zwischen den Zeiten (Między czasami) i razem z Barthem był wydawcą pisma Theologische Existenz heute (Egsystencja teologiczna dzisiaj). Jako ważny reprezentant teologii dialektycznej, którego samodzielność w stosunku do Bartha była często przeceniana, poświęcił się zwłaszcza praktyce Kościoła. Teologia praktyczna nie była dla niego nauką stosowaną lecz służyła trenowaniu biblijnego postrzegania. Chodzi mu także w jego kontrowersyjnie postrzeganej i czasami źle rozumianej książce Lehre von der Seelsorge (Doktryna opieki duszpasterskiej, 1946), w mniejszym stopniu o metodykę niż o pragmatykę teologiczną. Jego pogląd o duszpasterstwie można uznać jako konsekwentne realizowanie teologii dialektycznej. Człowiek może zostać uwolniony od swojej egzystencji obarczonej winą tylko przez aprobatę Boga, której duszpasterz udziela w zastępstwie. Starania ludzkie muszą zasadniczo spełznąć na niczym. Konsekwentnie także psychologia podporządkowała się w duszpasterstwie aprobacie Boga. Psychologia nie może być niezależna, a będzie rozumiana zaledwie jako narzędzie (naukę pomocniczą). Zadaniem duszpasterza jest doprowadzenie swojego klienta do pewnego punktu, gdzie każde samousprawiedliwienie i własne starania przestają działać (sprawiedliwość prawna) i pozwala działać Bogu (sprawiedliwość z Ewangelii). Te poglądy spotkały się z szerokim odrzucenie. Jednakże jego doktryna duszpasterstwa znajduje aprobatę aż do dzisiaj (zwłaszcza w kręgach konserwatywnych). Jego hipoteza teologiczno-objawieniowa, której prowokacyjne innowacje zawarte były we wczesnych pismach, straciła na znaczeniu w toku empirycznej przemiany teologii praktycznej, zachowała jednakże swój potencjał prowokujący.

W 1927 r. został doctorem honoris causa uniwersytetu w Giessen.

Dzieła (wybór)


  • Suchet Gott, so werdet ihr leben ! , praca wspólna z Karlem Barthem, 1917.
  • Zur inneren Lage des Christentums , praca wspólna z Karlem Barthem, 1920.
  • Dostojewski, 1921.
  • Komm Schöpfer Geist! , praca wspólna z Karlem Barthem, 1924.
  • Christoph Blumhardt, 1926.
  • Das Wort Gottes und die Kirche, 1927.
  • Die Kraft der Geringen, 1934.
  • Lebendige Gemeinde und Bekenntnis, 1935.
  • Die Kirche in Luthers Auslegung des Glaubens, 1938.
  • Die Verkündigung des Wortes Gottes in unserer Zeit , 1941.
  • Die Lehre von der Seelsorge , 1946.
  • Andachten für die Advents-, Weihnachts-, Passions- und Osterzeit, 1949.
  • Seelsorge und Psychotherapie, 1950.
  • Gottesdienst, Menschendienst, praca wspólna z Karlem Barthem, 1958.
  • Praktische Seelsorge, 1970.
  • Karl Barth , 1973.
  • In seinen Händen. Grabreden, 1978.

Literatura


  • Eduard Thurneysen. W: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Tom 11, Bautz, Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6, s. 1555–1569.
  • Klaus Raschzok: Thurneysen, Eduard. W: Theologische Realenzyklopädie 33 (2002), s. 524-527.

Linki