Ernst Wachler


Heinrich Ernst Wachler (ur. 18 lutego 1871 r. we Wrocławiu(wówczas niem. Breslau); zm. we wrześniu[1] 1945 r. w Theresienstadt)[2]) - śląsko-niemiecki ludowo-religijny i antysemicki[3] pisarz i publicysta. (wyznanie ewangelickie)

Genealogia


Ojciec Ludwig Wachler (1835-1908), sędzia i polityk; matka Marie Fürst; dziadek Ludwig Wachler, historyk literatury

Życiorys


Ernst Wachler studiował germanistykę i filozofię na uniwersytetach w Marburgu, Monachium i Berlinie. Doktoryzował się u Wilhelma Diltheya pracą »Über Otto Ludwigs ästhetische Grundsätze«[4] . Wachler był członkiem Germanische Glaubens-Gemeinschaft (GGG)[5] oraz współzałożycielem i członkiem honorowym »Guido-von-List-Gesellschaft«[6]. Był jednym z założycieli ludowo-religijnego ruchu w wilhelmowskim cesarstwie.

Po studiach nabył pierwsze praktyczne doświadczenia teatralne jako dramaturg w Berliner Theater.

W 1903 r. założył razem z Friedrichem Lienhardem jeden z najstarszych w Niemczech teatrów w plenerze Bergtheater Thale i nazwał go »Grüne Bühne« (Zielona scena). W wydawanym przez siebie czasopiśmie »Deutsche Volksbühne« przedstawił swoją wizję »teatru przyszłości«. Wachler należał do ludowo-narodowego nurtu w literaturze w obszarze niemieckojęzycznym »Heimatkunst«. Pisał także artykuły do radykalnego antysemickiego miesięcznika »Das zwanzigste Jahrhundert. Blätter für deutsche Art und Wohlfahrt«[7] wydawanego przez Friedricha Lienhard, a później przez Heinricha Manna.

W 1940 r. Bergtheater Thale został zamknięty[8]. W 1942 r. Wachler przeprowadził się do Pragi i po zakończeniu II wojny światowej został internowany jako Niemiec do obozu koncentracyjnego Theresienstadt, gdzie najprawdopodobniej we wrześniu 1945 r. zmarł w wyniku dyzenterii.[9]

Po zakończeniu II wojny światowej jego dwa pisma »Über die Zukunft des deutschen Glaubens« (1930) i »Sommernächte von Castagnola« (1930) znalazły się na liście wyselekcjonowanej literatury Niemieckiej Republiki Demokratycznej.[10][11]

Dzieła (wybór)


  • Tiberius auf Capri : Tragödie in 5 Aufzügen, 1896.
  • Die Läuterung deutscher Dichtkunst im Volksgeiste : eine Streitschrift, 1897.
  • Über Otto Ludwigs ästhetische Grundsätze, 1897.
  • Schlesische Brautfahrt : Ein Schauspiel in vier Aufzügen, 1901.
  • Der Spielmann : Monatsblätter für deutsche Dichtung, 1902-04.
  • Iduna : Weimarisches Taschenbuch auf 1903, 1903.
  • Walpurgis : ein Festspiel zur Frühlingsfeier ; nebst einer Ansprache zur Eröff. des Bergtheaters am Hexentanzplatz, gehalten von der lustigen Person, 1903.
  • Widukind : Trauerspiel mit Chören, 1904.
  • Heimat und Volksschauspiel, 1904.
  • Das Harzer Bergtheater bei Thale : 3. Spielzeit, 1905, 1905.
  • Chronik der Familie Wachler vom Ende des 16. Jahrhunderts bis zur Gegenwart : nebst zahlr. Abb., Faks., Briefen und Stammtaf, 1910.
  • Mittwinter : ein Festspiel zur Sonnenwende, 1910.
  • Osning : Roman, 1914.
  • Der Durchbruch von Brzeziny : Feldzugs-Erinnerungen aus Russisch-Polen, 1915.
  • Fabeln für Deutsche, 1921.
  • Der verzauberte Musikant : 2 Novellen vom Harzer Bergtheater, 1925.
  • Die deutschen Hochzeiten, 1927.
  • Skizzenbuch der Liebe, 1929.
  • Sommernächte von Castagnola : Roman, 1930.
  • König Laurins Rosengarten , 1934.

Linki



Przypisy


  1. Richard Frank Krummel: Nietzsche und der deutsche Geist. Bd. 1, unter Mitw. v. Evelyn S. Krummel, 2., verb. u. erg. Aufl., Berlin/New York 1998, s. 164.
  2. Uwe Puschner: Ernst Wachler. In: Handbuch zur "Völkischen Bewegung" 1871 - 1918. Hrsg. von Uwe Puschner, Walter Schmitz und Justus H. Ulbricht. München u.a. 1996, s. 931.
  3. Werner Stegmaier, Daniel Krochmalnik, Jüdischer Nietzscheanismus, Walter de Gruyter, 1997, s. 389.
  4. Uwe Puschner: Deutsche Reformbühne und völkische Kultstätte. w Handbuch zur »Völkischen Bewegung« 1871–1918. Hrsg. von Uwe Puschner, Walter Schmitz und Justus H. Ulbricht. München 1996, s. 767. ISBN 3-598-11241-6
  5. Uwe Puschner: Die Völkische Bewegung im wilhelminischen Kaiserreich. Sprache - Rasse - Religion, Darmstadt 2001, s. 279.
  6. Uwe Puschner: Die Völkische Bewegung im wilhelminischen Kaiserreich. Sprache - Rasse - Religion, Darmstadt 2001, s. 233.
  7. Stefan Breuer: Das „Zwanzigste Jahrhundert“ und die Brüder Mann. W: Manfred Dierks u. Ruprecht Wimmer (Hg.), Thomas Mann und das Judentum, Frankfurt a.M. 2004, s. 75-95, s 83.
  8. Uwe Puschner: Deutsche Reformbühne und völkische Kultstätte. Ernst Wachler und das Harzer Bergtheater. In: Handbuch zur "Völkischen Bewegung" 1871 - 1918. Hrsg. von Uwe Puschner, Walter Schmitz und Justus H. Ulbricht. München u.a. 1996, s. 762-796, tutaj: s. 793.
  9. Uwe Puschner: Deutsche Reformbühne und völkische Kultstätte. Ernst Wachler und das Harzer Bergtheater. In: Handbuch zur "Völkischen Bewegung" 1871 - 1918. Hrsg. von Uwe Puschner, Walter Schmitz und Justus H. Ulbricht. München u.a. 1996, S. 762-796, hier: s. 793.
  10. http://www.polunbi.de/bibliothek/1946-nslit-w.html
  11. http://www.polunbi.de/bibliothek/1953-nslit-w.html