Franciscus Gomarus


Franciscus Gomarus (także François Gomaer; ur. 30 stycznia 1563 r. w Brugii; zm. 11 stycznia 1641 r. w Groningen) - flamandzki teolog ewangelicko-reformowany.

Genealogia


Ojciec Franz Gomarus; matka Johanna Moermans; - ożenił się ok. 1593 r. we Frankfurcie nad Menem z N.N..

Życiorys


Franciscus Gomarus spędził pierwsze lata życia w Brugii. Rodzice po przyjęciu wiary ewangelickiej musieli ok. 1578 r. uciekać z miasta do Niemiec, do Palatynatu. Wkrótce po tym rodzina zamieszkała w Strasburgu, gdzie Franciscus Gomarus został uczniem Johannesa Sturma (1507-1589) i poznał idee Jana Kalwina (1509-1564). Od 1580 r. studiował teologię u Zachariasa Ursinusa (1534-1583) i Hieronima Zanchiusza (1516-1590) na uniwersytecie kalwinistycznym Casimirianum Neustadt w Neustadt an der Haardt (obecnie Neustadt an der Weinstraße). Po pobycie na uniwersytetach w Oksfordzie (1582) i Cambridge (1583), gdzie uzyskał tytuł magistra filozofii, studia kontynuował od 1585 r. w Heidelbergu m.in. u Franciscusa Juniusa (1545-1602).

Po krótkiej działalności w niderlandzkim zborze był w latach 1587-1593 pastorem we Frankfurcie nad Menem. Po nabyciu tytułu doktora teologii w marcu 1594 r. w Heidelbergu został w tym samym roku profesorem teologii na uniwersytecie w Lejdzie, gdzie jednym z jego uczniów był Gerhard Johannes Vossius (1577-1649). W 1611 r. zrezygnował z pełnionej funkcji z powodu konfliktu z Konradem Vorstiusem (1569-1622) i Jacobusem Arminiusem (1560-1609). Już podczas dysputy w Hadze w 1609 r. wystąpił przeciw poglądom Arminiusa i przeciw jego zwolennikom. Od 1615 r. Gomarus był profesorem teologii w akademii w Saumur, a od 1618 r. aż do śmierci w dniu 11 stycznia 1641 r. pierwszym profesorem teologii na uniwersytecie w Groningen.

Gomarus jako przedstawiciel uniwersytetu w Groningen brał udział w 1618/19 w synodzie w Dordrecht i przeforsował tam potwierdzenie ścisłej kalwinistycznej linii w nauce o predestynacji i wykluczenie remonstrantów z Kościoła ewangelicko-reformowanego. Jego zaciętość przekraczająca czasami granice rozsądku i jego ślepa stronniczość powodowały nawet sprzeciw jego zwolenników. Przeciwników remonstrantów nazwano kontrremonstrantami, a także określano ich gomarystami. Na uznanie zasługuje jego korekta tłumaczenia Starego Testamentu w 1633 roku. Znany był także jako egzegeta z powodu opublikowania »Lyra Davidis« (1637) i »Expositiones locorum nonnullorum Matthaei, Marci et Joannis«. Jego dzieła zostały zebrane i wydane w Amsterdamie w 1645 i 1664 roku.

Dzieła (wybór)


  • Conciliatio Doctrinae Orthodoxae De Providentia Dei. 1597.
  • Anticosterus. 1599.
  • Speculum verae ecclesiae ... 1603.
  • Francisci Gomari Uvaerschouwinghe, over de Vermaninghe aen R. Donteclock. 1609.
  • Accoort Vande Recht-sinnige Leere der Voorsienicheyt Gods. 1613.
  • Examen controversiarum de genealogia Christi. 1631.
  • Davidis Lyra Seu nova Hebraea S. Scripturae Ars Poetica. 1637.
  • Opera theologica omnia. 1644.

Literatura


  • Jacob Cornelis van Slee: Gomarus, Franciscus. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 9, Duncker & Humblot, Leipzig 1879, s. 363-365.
  • Sudhoff, S. D. van Been: Gomarus, Franciscus. W: Realencyklopädie für protestantische Theologie und Kirche (RE). Tom 6, Hinrichs, Leipzig 1899, s. 763-764.

Linki


  • Portret, w: National Portrait Gallery.