Friedrich Ludewig Bouterweck


Friedrich Ludewig Bouterweck (także Friedrich Bouterwek; ur. 15 kwietnia 1766 r. w Oker (obecnie część miasta Goslar, Dolna Saksonia); zm. 9 sierpnia 1828 w Getyndze) - niemiecki filozof, historyk literatury i pisarz. (wyznania ewangelickiego)

Genealogia


Ojciec Friedrich Ferdinand Butterweck (1711-90), dyrektor kopalni i huty w Oker; matka N.N.; - ożenił się w Weende koło Getyngi w 1806 z Sophie Julie z domu Westfeld (1772-1826); miał 2 synów i 3 córki; bratanek Friedrich Bouterweck (1806-67), malarz historyczny działający w Paryżu.

Życiorys


Friedrich Ludewig Bouterweck studiował prawoznawstwo oraz filologię u Christiana Gottloba Heynego i filozofię u Johanna Georga Heinricha Federa. Pod wpływem literackiego środowiska, w którym się obracał oraz Friedricha Schillera zainteresował się pisarstwem. Jego wiersze publikowane były pod pseudonimem Ferdinand Adrianow w almanachu Göttinger Musenalmanach wydawanym od 1778 r. przez Gottfrieda Augusta Bürgera, a założonym w 1770 r. przez Heinricha Christiana Boie i Friedricha Wilhelma Gottera. Po ukończeniu studiów otrzymał posadę w Apelacyjnym Sądzie Wyższym w Hanowerze. Popierany przez Johanna Wilhelma Ludwiga Gleima uzyskał dostęp do różnych literackich kręgów w Berlinie.

W 1789 r. osiadł w Getyndze jako privatdozent i prowadził tam pierwotnie wykłady o historii powszechnej, potem o filozofii Kanta, z którym łączyły go osobiste kontakty. W 1796 r. został jako następca Johanna Georga Heinricha Federa profesorem nadzwyczajnym, a w 1802 profesorem zwyczajnym elokwencji.

Jego Historia poezji i elokwencji od końca 13 stulecia (12 tomów, 1801-19, Geschichte der Poesie und Beredsamkeit seit dem Ende des 13. Jahrhunderts) uważana jest za jedno z ostatnich tak obszernych dokonań jednego autora w obszarze historii literatury. Jako filozof pracował w każdym semestrze zimowym i prowadził wykłady o estetyce, które słuchał każdy getyński student. W dyskusji z Kantem reprezentował "umiarkowany racjonalizm" i troszczył się o założenie pewnego filozoficznego realizmu. Pod wpływem Friedricha Heinricha Jacobiego, z którym się przyjaźnił, powstał jego system "Virtualismus", według którego pojmujemy tylko rzeczy poza nami w "wirtualności" jako siły. Siła w nas i poza nami jest relatywną realnością. Opór jest przeciwstawieniem się, więc także relatywną realnością. Obie te siły łączy wirtualność, dzięki której jesteśmy. "Życie indywidualne w całym zakresie swoich funkcji jest wirtualnością, tzn. jednością subiektywnych i obiektywnych sił". (Lehrb. d. philos. Wissensch. I, 53 ff). Poglądy te wywarły wpływ na Arthura Schopenhauera i Jeremiasa Gotthelfa, którzy byli jego uczniami w Getyndze.

W 1812 r. został członkiem korespondencyjnym Pruskiej Akademii Nauk (niem. Preußische Akademie der Wissenschaften).

Dzieła (wybór)


  • Aphorismen. 1793.
  • Paullus Septimius oder das lezte Geheimniß des eleusinischen Priesters. 1795.
  • Ideen zu einer allgemeinen Apodiktik. 1799.
  • Geschichte der Künste und Wissenschaften. 1801.
  • Novellen und Reflexionen. 1805.
  • Ästhetik. 1806.
  • Was ist Wahrheit? 1807.
  • Gedichte. 1810.
  • Geschichte der Poesie und Beredsamkeit seit dem Ende des 13. Jahrhunderts. 12 tomów, 1801-19.
  • Die Religion der Vernunft. Ideen zur Beschleunigung der Fortschritte einer haltbaren Religionsphilosophie. 1824.

Literatura


  • Ernst Henke: Bouterwek, Friedrich. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 3, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, s. 213-216.
  • Hermann Zeltner: Bouterweck, Friedrich Ludewig. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, s. 492.

Linki