Hans Blüher


Hans Blüher (pseudonim Artur Zelvenkamp (1922); ur. 17 lutego 1888 r. w Świebodzicach (wówczas niem. Freiburg in Schlesien); zm. 4 lutego 1955 r. w Berlinie) - niemiecki pisarz, psychoterapeuta i filozof. Znany jako jeden z pierwszych niemieckich obrońców homoseksualizmu przed I wojną światową. Opublikował książkę »Die Rolle der Erotik in der männlichen Gesellschaft« 2 tomy, 1917 i 1919, pol. Rola erotyki w męskim społeczeństwie). (wyznania ewangelickiego)

Genealogia


Ojciec Hermann Blüher (1859-1926), aptekarz; matka Helene z domu Aschenborn (1859-1934); - ożenił się w 1924 roku; miał 2 dzieci.

Życiorys


W 1896 r. ojciec Blühera wraz z rodziną przeniósł się ze Świebodzic do Halle, a w 1898 r. do Steglitz (obecnie dzielnica Berlina), gdzie Hans Blüher uczęszczał do miejscowego gimnazjum. W 1902 został członkiem ruchu młodzieżowego Wandervogel (pol. Wędrowny ptak) i przyłączył się do grupy Oberbachant Karla Fischera (1881-1941). W latach 1904/05 doszło do rozłamu w ruchu i Blüher stał się członkiem nowej grupy założonej przez Fischera tzw. Altwandervogel. W 1905 r. Blüher przyłączył się do 40-letniego właściciela dóbr ziemskich Wilhelma Jansena, który aktywnie działał w Komitecie naukowo-humanitarnym (niem. Wissenschaftlich-humanitäres Komitee, WHK) Magnusa Hirschfelda (1868-1935), który przeciwstawiał się karaniu homoseksualistów. W 1906 r. Blüher objął kierownictwo w Eltern- und Freundesrat (Eutrat), ale gdy na jaw wyszły jego skłonności homoseksualne został w 1908 r. zwolniony z pełnionej funkcji. W 1907 r. zdał maturę, po czym studiował filologię klasyczną w Bazylei oraz filozofię i psychologię w Berlinie.

30 kwietnia 1912 r. poznał osobiście Magnusa Hirschfelda i powierzył mu edycję pisma »Die drei Grundformen der Homosexualität« (1912), w którym przedstawił trzecią drogę teorii inwersji Sigmunda Freuda (1856-1939) i teorii stanu pośredniego Hirschfelda. Sam nawiązał korespondencję z Freudem, która trwała od maja 1912 do sierpnia 1913. W latach 20-tych narastał jego antysemityzm. Nie opowiadał się za radykalną zagładą Żydów, lecz za dobrowolnym ich wymarszem do jakiegoś nowego, wyimaginowanego kraju, albo za przymusowym wypędzeniem z chrześcijańskiego społeczeństwa. Jego ksenofobia była skierowana nie tylko przeciw Żydom, ale także przeciw Francuzom i Amerykanom. Z częściowym powodzeniem zabiegał o przyjęcie do niemieckich kręgów narodowych i arystokratycznych. W latach 1928-1933 regularnie publikował artykuły w czasopiśmie Der Ring. Politische Wochenschrift. W 1928 r. został kilka razy zaproszony przez cesarza Wilhelma II (1859-1941) do Doorn koło Utrechtu.

W czasach nazistowskich pomimo, że nie należał do żadnej organizacji partyjnej i nie mógł wykazać się ukończeniem jakichkolwiek studiów fachowych wstąpił do Deutsche Allgemeine Ärztliche Gesellschaft für Psychotherapie (pol. Niemieckie Powszechne Towarzystwo Lekarskie Psychoterapii) i prywatnie przyjmował pacjentów w swoim mieszkaniu w Berlin-Hermsdorf. W tym czasie napisał też główne dzieło »Die Achse der Natur. System der Philosophie als Lehre von den reinen Ergebnissen der Natur« (opublikowane w 1949), które tylko przez kilku szwajcarskich i francuskich naukowców zostało pozytywnie ocenione.

Po wojnie został oskarżony o mizoginizm i neoplatonizm. Od wydania w 1912 r. trzytomowego dzieła »Wandervogel« (pol. Wędrowny ptak) uważany jest za duchowego twórcą ruchu młodzieżowego w Niemczech. Po ukazaniu się tego pisma rzekomą podstawową siłą ruchu Wędrowny ptak stała się męska miłość w sensie antycznym. Naszkicował teorie dotyczące prawdziwej męskości, prowadzącą do przekonania, że homoseksualizm powinien być ceniony jako najwyższy stan człowieczeństwa. To doprowadziło go do konfliktu z Zygmuntem Freudem, który jednakże nie dystansował się od tego, żeby homoseksualizm traktować jako chorobę.

Blüher żądał zaprzestania stosowania kar wobec homoseksualistów, gdyż w przeciwieństwie do Freuda oceniał homoseksualizm jako męską skłonność, a przez to zawsze powracającą antropologiczną stałą. Natomiast męsko-żeński związek służy założeniu rodziny.

Blüher był szczególnie znany w swoim czasie, a także obecnie dzięki teoretycznemu połączeniu społecznych form związku mężczyzn i wówczas jeszcze młodego ruchu młodzieżowego. Sztandarowe dzieło Armina Mohlera (1920-2003) »Die Konservative Revolution in Deutschland 1918–1932« (1949) wskazuje, że może być mowa tylko o pewnej warunkowej recepcji Blühera. Wynika to z faktu, że ocena pracy Blühera jest ograniczona utratą wielu tekstów. Tak więc nie jest jasne, gdzie znajduje się obszerna korespondencja autora, jak również rejestr Hans-Blüher-Archivs założony przez Wolfa-​Heriberta Flemminga. Jedynie istniejące pisma Blüher świadczą o tym, że jego oddziaływanie było wówczas i jest także obecnie widoczne w literaturze, poezji i badaniach w Niemczech.

Bardzo kontrowersyjna w teologicznym świecie katolickim i protestanckim stała się wydana w 1921 r. książka »Aristie des Jesus von Nazareth«, w której przedstawił nowe, zupełnie odbiegające od dotychczasowego, pojmowanie postaci Chrystusa. Jego dokonania zostały docenione tylko przez nielicznych znawców. Wśród nich znaleźli się pisarze Thomas Mann (1875-1955), Klaus Mann (1906-1949), Franz Werfel (1890-1945) i Franz Kafka (1883-1924). Kontakt z Blüherem utrzymywali także poeci Gottfried Benn (1886-1956) i Rainer Maria Rilke (1875-1926).

"Konserwatywny rewolucjonista", jak nazywał siebie Hans Blüher, zmarł na marskość wątroby 4 lutego 1955 r. w Berlinie.

Dzieła (wybór)


  • Die deutsche Wandervogelbewegung als erotisches Phänomen : ein Beitrag zur Erkenntnis der sexuellen Inversion. 1912.
  • Wandervogel : Geschichte einer Jugendbewegung. 3 tomy, 1912.
    • Heimat und Aufgang. 1912.
    • Blüte und Niedergang. 1916.
    • Die deutsche Wandervogel-Bewegung als erotisches Phänomen : ein Beitrag zur Erkenntnis der sexuellen Inversion. 1922.
  • Ulrich von Wilamowitz und der deutsche Geist 1871/1915. 1916.
  • Die Intellektuellen und die Geistigen. 1916.
  • Führer und Volk in der Jugendbewegung. 1917.
  • Familie und Männerbund. 1918.
  • Empedokles oder das Sakrament des freien Todes. 1918.
  • Der bürgerliche und der geistige Antifeminismus. 1918.
  • Die Rolle der Erotik in der männlichen Gesellschaft : eine Theorie der menschlichen Staatsbildung nach Wesen und Wert. 2 tomy.
    • Der Typus inversus. 1919.
    • Familie und Männerbund. 1919.
  • Werke und Tage. autobiografia, 1920.
  • Die Wiedergeburt der Platonischen Akademie. 1920.
  • Die Aristie des Jesus von Nazareth : philosophische Grundlegung der Lehre und der Erscheinung Christi. 1922.
  • Judaica : philosophische Grundlegung d. historischen Situation d. Judentums u.d. antisemitischen Bewegung. 1922.
  • Die Erhebung Israels gegen die christlichen Güter. 1931.
  • Deutscher Katechismus des Christentums. 1931.
  • Die Achse der Natur. System der Philosophie als Lehre von den reinen Ergebnissen der Natur. 1949.
  • Karl Fischers Tat und Untergang : zur Geschichte der deutschen Jugendbewegung. 1952.

Literatura


  • Hergemöller, Bernd-Ulrich; Hans Blüher. Hamburg : HHL-Verl., 2004.

Linki