Jacob Bidermann


Jacob Bidermann (ur. w 1578 r. w Ehingen (Donau) w Badeni-Wirtembergii; zm. 20 sierpnia 1639 r. w Rzymie) - niemiecki jezuita, poeta i dramaturg w okresie baroku.

Życiorys


Bidermann uczęszczał od 1586 r. do augsburskiego gimnazjum jezuickiego, gdzie w sztukę pisania dramatów wprowadzili go Matthäus Rader (1561-1634) i Jacobus Pontanus (1542-1626). Po nowicjacie w Landsbergu (1594-96) został w 1596 r. przyjęty do zakonu. W Ingolstadt studiował w latach 1597-1600 filozofię, a w 1600 r. został reżyserem w teatrze przy tamtejszym kolegium. W latach 1600-1602 pracował pod kierownictwem Radera jako nauczyciel w swojej dawnej szkole. Tutaj napisał łaciński epos o betlejemskim mordzie dzieci »Herodias«, opis życia założyciela zakonu Ignacego Loyola (1491-1556), jak również powieść satyryczno-dydaktyczną »Utopia«. W 1602 r. wielki sukces odniosła jego najbardziej znana tragedia »Cenodoxus«, która skierowana była przeciw duchowi humanizmu i emancypacji jednostki.

Po studiach teologicznych w latach 1603-1606 w Ingolstadt uczył od 1604 do 1614 r. w monachijskim kolegium jezuickim. Kierował także szkolnym teatrem i dla niego w większości pisał dramaty. Od 1615 r. pracował w Dillingen najpierw jako profesor filozofii, a w latach 1618-1626 jako profesor teologii. W 1626 r. został powołany do Rzymu jako teolog i cenzor książek zakonnych. Pracował tam aż do śmierci.

Znaczenie


Do czasów dzisiejszych nie zachowały się wszystkie jego sztuki. Jego dzieła zawierają zawsze jednakowe przesłanie, mianowicie że prawdziwe zbawienia można znaleźć w zwrocie ku Bogu i odejściu od świata. Przez jemu współczesnych uważany był za nowołacińskiego poetę. Bidermann pisał także nowele, epistoły i wiersze sentencyjne. W 1666 r. ukazało się pierwsze wydanie zbiorowe jego sztuk. Jako, że pisał w języku łacińskim uniemożliwił tym samym szerszą recepcję swoich sztuk, gdyż wraz z tłumaczeniem Biblii przez Marcina Lutra (1483-1546) następowało wypieranie języka łacińskiego z niemieckiej literatury przez język niemiecki. Bidermann uważany jest za głównego przedstawiciela barokowego dramatu jezuickiego.

Dzieła (wybór)


  • Corollaria Sex E Definitione Scientiae Dvcta .... 1617.
  • Epigrammatvm libri tres. 1620.
  • Herodiados libri tres. 1622.
  • Heroidum Epistolae. 1638.
  • Utopia. 1640.
  • Ludi theatrales sacri. 1666.

Literatura


  • Georg Westermayer: Bidermann, Jakob. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 2, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, s. 617.
  • Willi Flemming: Bidermann, Jacob. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, s. 218.

Linki