Johann Andreas Bose


Johann Andreas Bose (ur. 27 czerwca 1626 r. w Lipsku; zm. 29 kwietnia 1674 r. w Jenie) - niemiecki historyk i filolog. (wyznania ewangelickiego)

Genealogia


Ojciec Paul Bose (1594-1664), jubiler w Lipsku; matka Katharina Schilter (zm. 1637); - ożenił się 31 października 1664 r. z Anną Barbarą Cummer, wdową po Johannie Hoffmannie; bezdzietny.

Życiorys


Już w młodych latach otrzymał domowego nauczyciela, od którego nauczył się podstaw języków. W czasie wojny trzydziestoletniej jego rodzice musieli uciekać z Lipska. Tak znalazł się na zamku Lichtenburg, gdzie jego rodzinie ochrona została zapewniona przez Jadwigę Oldenburg (1581-1641). Tutaj wychowywał się z kilkoma młodymi szlachcicami. Kiedy po kilku latach rodzice wrócili do Lipska, zaczął uczęszczać na wykłady na uniwersytecie. Na życzenie ojca, kilku krewnych i mecenasów, jak np. Martina Geiera (1614-1680), zaczął w wieku 14 lat studia na uniwersytecie w rodzinnym mieście, gdzie był uczniem m.in. Hieronymusa Kromayera (1610-1670).

W 1641 r. został bakalaureatem filozofii, a 25 marca 1642 r. wstąpił na uniwersytet w Wittenberdze, gdzie ponad trzy lata studiował filozofię i teologię u Augusta Buchnera (1591-1661) i swojego krewnego Wilhelma Leysera (1592-1649). W czerwcu 1645 r. wrócił znowu do Lipska, gdzie 29 stycznia 1646 r. został magistrem filozofii. Po Wielkanocy 1647 r. studia kontynuował w Strasburgu m.in. u Johanna Conrada Dannhauera (1603-1666). W drodze powrotnej do Lipska odwiedził kilka archiwów i bibliotek. W 1652 r. przybył do rodzinnego miasta i prowadził wykłady na tamtejszym uniwersytecie. W 1655 r. został asesorem na wydziale filozoficznym, a 11 stycznia 1656 r. profesorem historii na uniwersytecie w Jenie, gdzie jego uczniem był Johann Benedict Carpzov (1639-1699).

Razem z Erhardem Weiglem (1625-1699) założył towarzystwo Societas quaerentium, skupiające studentów i profesorów. Bose był pięć razy dziekanem wydziału filozoficznego i w semestrze letnim rektorem uniwersytetu. Od 1669 r. przyjmował u siebie polskiego teologa i fizyka Johannesa Cypriana (1642-1723), który studiował w Jenie.

Bose cierpiał na artretyzm, a w końcowym okresie życia miał problemy z trawieniem. Johann Andreas Bose zmarł 29 kwietnia 1674 r. w Jenie, a zwłoki jego pochowano 3 maja 1674 r. w tamtejszej kolegiacie. Po jego śmierci uniwersytet w Jenie kupił za 2000 talarów jego bibliotekę zwaną Bibliotheca Bosiana obejmującą ok. 3000 rękopisów i druków. W zbiorach znajdował się m.in. odpis kroniki świata »Chronica sive historia de duabus civitatibus« Ottona z Fryzyngi (1112-1158).

Dzieła (wybór)


  • Specimen observationum politicarum, ad proaemium vitae Jul. Agricolae a Cornelio Tacito scriptae. 1655.
  • Lipsiensis De Pontifice Maximo Romae Veteris Exercitatio historica. 1656.
  • De clinicis ecclesiae veteris exercitatio historica. 1657.
  • Exercitatio philologica ad II. Timoth. II,22. 1660.
  • Tiberius Caesar. 1661.
  • Discursus Academicus, de celeberrimo potentissimoque imperio Turcico. 1662.
  • De prudentia et eloquentia civili comparanda. Diatribae isagogicae quarum haec prodit auctior sub titulo de ratione legendi tractandique historicos. Accedit notitia scriptorum hiostoriae universalis primum edita cura Georgii Schubarthi. 1677.

Literatura


  • Artykuł powstał na podstawie Johann Andreas Bose, w: de.wikipedia.org.
  • Bose (Johann Andreas). W: Johann Heinrich Zedler: Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste. Tom 4, Leipzig 1733, Spalte 803.

Linki