Johann Franz Buddeus


Johann Franz Buddeus (także: Budde, Buddaus; ur. 25 czerwca 1667 roku w Anklam; zmarł 19 listopada 1729 roku w Gocie) – niemiecki filozof i teolog ewangelicko-luterański.

Genealogia


Ojciec Franz (1634-1705), pastor w Anklam; matka Katharina Balthasar; - ożenił się 1) w 1693 r. z Katharine Susanne Poßner, 2) w 1716 r. z Elenore Magdalene Zopf; z 1) małżeństwa miał czworo dzieci i z 2) małżeństwa dwoje.

Życiorys


Już w rodzinnym domu w Greifswaldzie był nauczany przez prywatnego nauczyciela, a od 1685 roku studiował w Wittenberdze. W 1687 roku został magistrem, w 1689 roku adiunktem tamtejszego wydziału filozoficznego. W 1689 roku Buddeus udał się do Jeny, gdzie poświęcił się studiom historycznym.

W 1692 powołano go na profesora języka greckiego i łacińskiego w gimnazjum w Coburgu.

Od 1693 roku podjął pracę na uniwersytecie w Halle jako profesor etyki. W Halle był jednym z najbardziej szanowanych profesorów na wydziale filozofii. W tym samym roku poślubił Katharinę Susanne Poßner. Chociaż w 1695 roku otrzymał licencjat tamtejszego wydziału teologii, nie otrzymał prawa do prowadzenia teologicznych wykładów. Tam też w 1705 roku doktoryzował się z teologii.

W tym samym roku został powołany na stanowisko drugiego profesora teologii na uniwersytecie w Jenie, gdzie po śmierci Foertscha w 1715 roku został pierwszym profesorem.

Buddeus uchodził za umiarkowanego i uniwersalnego teologa swoich czasów. Stał pomiędzy pietyzmem a ortodoksyjnym luteranizmem i jako teolog okresu przejściowej teologii przygotował drogę dla oświecenia teologicznego. Miał kontakty z czołowymi przedstawicielami pietyzmu takimi jak Filip Jakub Spener i Nikolaus Ludwig von Zinzendorf, a jego uczniem był August Gottlieb Spangenberg.

Dzieła (wybór)


  • Elementa philosophiae practicae, 3 tomy, 1697.
  • Introductio ad historiam philosophiae ebraeorum, 4 tomy, 1702.
  • Analecta historiae philosophicae, 5 tomów, 1706.
  • Theses theologicae de atheismo et superstitione, 1716.
  • Institutiones theologicae dogmaticae, 1723.
  • Ecclesia apostolica sive de statu ecclesiae christianae sub apostolibus, 1729.
  • Compendium historiae philosophiae ebraicae, 1731.

Literatura


  • Kurt Aland: Buddeus, Johann Franz. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, s. 715.
  • Friedrich Wilhelm Bautz: Johann Franz Buddeus. W: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Tom 1, Bautz, Hamm 1975. 2., s. 796–797.
  • Gustav Frank: Buddeus, Johann Franz. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 3, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, s. 500.
  • E. Schwarz, Johannes Kunze: Buddeus (Budde) Johann Franz. W: Realencyklopädie für protestantische Theologie und Kirche (RE). 3. Auflage. Tom 3, Hinrichs, Leipzig 1897, s. 518-522.

Linki