Johann von Besser


Johann von Besser (tytuł szlachecki od 1690; ur. 8 maja 1654 Saldus (niem. Frauenburg) w Kurlandii (obecnie Łotwa); zm. 10 lutego 1729 w Dreźnie) - niemiecki poeta. (wyznanie ewangelickie)

Genealogia


Ojciec Johann (zm. 1681), pastor we Frauenburgu; matka Dorothea (zm. po 1706), przypuszczalnie córka superintendenta Paula Eichhorna; - ożenił się w listopadzie 1681 r. z Catharine Elisabeth (1662-88), córką burmistrza Lipska Friedricha Kühleweina i Anny Catheriny Trojer; miał syna i córkę.

Życiorys


Johann von Besser studiował filozofię i teologię na uniwersytecie w Królewcu, gdzie 25 kwietnia 1674 r. uzyskał prawo nauczania »venia legendi« i w następnym roku został guwernerem Jakoba Friedricha Maydela w Lipsku. Jego podopieczny zginął w pojedynku i w związku z prowadzonym procesem musiał pozostać w Lipsku. W tym czasie popadł w konflikt z tamtejszym duchowieństwem, a zwłaszcza Johannem Benedictem Carpzovem. W 1680 r. przeprowadził się do Berlina. W 1684 r. wysłano go z misją dyplomatyczną na dwór angielski, z której wrócił pod koniec następnego roku. Jego poezja dworska zyskała uznanie w oczach księcia-elektora. W 1690 r. król Prus Fryderyk I podniósł go do stanu szlacheckiego i mianował mistrzem ceremonii. W 1711 r. otrzymał tytuł tajnego radcy i awansował na nadmistrza ceremonii. Po śmierci króla odprawiono go w 1713 r. z dworu i dopiero w 1717 r. został przyjęty na dworze w Dreźnie jako tajny radca wojenny. Do zakresu jego obowiązków należało organizowanie uroczystych ceremonii oraz przygotowanie audiencji zagranicznych poselstw. Otrzymał także zadanie opracowania dworskiej ceremonii, na wzór innych królewskich dworów europejskich. W 1728 r. podróżował razem z Johannem Ulrichem von Königiem do Królewca.

Jako poeta odniósł tylko chwilowe sukcesy wierszami okolicznościowymi. Był wysoko ceniony jako znawca ceremonii i znany jako posiadacz prywatnej biblioteki liczącej ok. 20.000 książek i manuskryptów, którą w 1727 r. sprzedał za 10.000 talarów królowi Polski Augustowi II Mocnemu.

Dzieła (wybór)


  • Caeremoniale, 1695.
  • S[eine]r Churfürstl[ichen] Durchl[aucht] zu Brandenburg Fridrich des Dritten ... Geheimtester Staats-Minister Eberhard Freyherr v. Danckelmann, 1692.
  • Preussische Krönungs-Geschichte […], 1702.
  • Des Herrn von Besser Schrifften, beydes in gebundener und ungebundener Rede […], 1711.

Literatura


  • Franz Schnorr von Carolsfeld: Besser, Johann von w Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 2, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, s. 570.
  • Adalbert Elschenbroich: Besser, Johann von w Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, s. 182.

Linki