Johann von Dalberg


Johann von Dalberg (ur. 14 sierpnia 1455 r. w Oppenheim; zm. 27 lipca 1503 r. w Heidelbergu) - niemiecki biskup katolicki w Wormacji i od 1480 r. do 1482 r. kanclerz uniwersytetu w Heidelbergu.

Genealogia


Ojciec Wolf von Dalberg (1426-1476), palatyński marszałek dworu; matka Gertrud von Greiffenclau zu Vollrad (zm. 1502).

Życiorys


Dalberg studiował filozofię w Erfurcie i prawoznawstwo w Pawii, gdzie nabył tytuł doktora. W 1480 r. został prepozytem katedry w Wormacji, a w 1482 r. biskupem.

We Włoszech bardzo zainteresował się grecką kulturą i językiem oraz zaprzyjaźnił się z krzewicielem studiów klasycznych Rudolfem Agricolą (1444-1485), którego w 1484 r. ściągnął do uniwersytetu w Heidelbergu. Dalberg był ucieleśnieniem odpowiedzialnego i wykształconego humanisty. Jako kanclerz uniwersytetu, popierany przez elektora Filipa Wittelsbacha (1448-1508), doprowadził uniwersytet do wielkiego rozkwitu dzięki powołaniu wybitnych ówczesnych uczonych i swoim zainteresowaniom naukowym. Jednocześnie uczynił Heidelberg i Wormację centrum humanizmu, gdzie przebywali Johannes Reuchlin (1455-1522), Johannes Trithemius (1462-1516), Sebastian Brant (1457-1521), Willibald Pirckheimer (1470-1530), Conrad Celtis (1459-1508) i inni.

Dalberg brał udział w cesarskich misjach dyplomatycznych i był kolekcjonerem oraz badaczem starych rękopisów i kodeksów. Przyczynił się do powstania biblioteki Bibliotheca Palatina i wspierał Celtisa przy zakładaniu towarzystwa literackiego Sodalitas litteraria Rhenana ("Nadreńskie Towarzystwo Literackie").

Literatura


  • Leopold von Eltester, Adalbert Heinrich Horawitz: Dalberg, von. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 4, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, S. 701-703.
  • Ludwig Lenhart: Dalberg, Johann v.. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 3, Duncker & Humblot, Berlin 1957, ISBN 3-428-00184-2, s. 488.
  • Friedrich Wilhelm Bautz: Johann von Dalberg. W: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Tom 1, Bautz, Hamm 1975, s. 1195.

Linki


  • Artykuł Johann von Dalberg w Marburger Repertorium zur Übersetzungsliteratur im deutschen Frühhumanismus.