Ludwig Geiger


Ludwig Moritz Philipp Geiger (właściwie Lazarus Abraham Geiger; ur. 5 czerwca 1848 r. we Wrocławiu (wówczas niem. Breslau); zm. 9 lutego 1919 r. w Berlinie) - niemiecki historyk literatury i sztuki, jak również przedstawiciel judaizmu reformowanego. (wyznania mojżeszowego)

Genealogia


Ojciec Abraham (1810-74), doktor, rabin, teolog i prekursor żydowskiego ruchu reformacyjnego w XIX wieku, założyciel Wyższej Szkoły Nauk Judaizmu (Hochschule für die Wissenschaft des Judentums w Berlinie (1872), w której pracował jako docent; matka Emilie Oppenheim (1808-60); brat Berthold (1847-1919), dr prawa, adwokat; - ożenił się w Berlinie w 1881 r. z Marthą Stettiner (zm. 1860); miał syna i 4 córki.

Życiorys


Geiger studiował historię i literaturoznawstwo w Heidelbergu, Getyndze, Bonn i Paryżu. Promował się w Getyndze w 1868 r. dysertacją Über Melanchthons Oratio continens historiam Capnionis, Eine Quellenuntersuchung. W 1870 r. przeprowadził się z ojcem do Berlina, gdzie otrzymał pracę na tamtejszym uniwersytecie oraz w 1872 r. brał udział przy zakładaniu Wyższej Szkoły Nauk Judaizmu i habilitował się w 1873 r. jako uczeń Georga Waitza u Leopolda von Ranke pismem Urteile griechischer und römischer Schriftsteller über Juden und Judentum. W 1880 r. został profesorem nadzwyczajnym na uniwersytecie w Berlinie.

Jego zainteresowanie skupiało się na 3 obszarach: pośredniowiecznych epokach (renesans, humanizm, reformacja), filologii Goethego i historii judaizmu niemieckiego, której wspierał właściwe badanie i przedstawianie i wydawał związaną z tym gazetę i czasopisma. Był także założycielem i pierwszym przewodniczącym Towarzystwa Historii Teatru ( Gesellschaft für Theatergeschichte (od 1902).

Zasadniczym dokonaniem Geigera jest jego działalność jako badacz Goethego, tzn. jako założyciela i wydawcy Goethe-Jahrbuch (1880-1913, od 1885 na zlecenie wówczas założonego Towarzystwa Goethego Goethe-Gesellschaft. Jako Żyd musiał w 1913 r. wycofać z tej działalności.

Geiger już w czasie życia narażony był na ataki antyżydowskie, a po śmierci został wkrótce zapomniany, także przez swoich współbraci, którzy nie akceptowali jego radykalno-liberalnej i zdecydowanej postawy antysyjonistycznej. W nowszych czasach wzrosło zainteresowanie jego postacią, które koncentruje się jednak na jego studiach Goethego i jego przyczynku dotyczącym literatury niemiecko-żydowskiej.

Dzieła (wybór)


  • Johann Reuchlin, sein Leben und seine Werke. Berlin 1871.
  • Renaissance und Humanismus in Italien und Deutschland. Berlin 1882.
  • Aus Alt-Weimar. 1897.
  • Goethe und die Seinen. 1908.
  • Goethes Leben und Schaffen. 1909.

Literatura


  • Alfred Zastrau: Geiger, Ludwig. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 6, Duncker & Humblot, Berlin 1964, ISBN 3-428-00187-7, s. 144.

Linki