Ludwig Hätzer


Ludwig Hätzer (także Hetzer; ur. przed 1500 r. w Bischofszell w kantonie Turgowia; stracony 4 lutego 1529 r. w Konstancji) - szwajcarski publicysta, tłumacz Starego Testamentu i radykalny spirytualista religijny.

Życiorys


Hätzer studiował w Bazylei i Fryburgu Bryzgowijskim. Był kapłanem w Wädenswil, w Zurychu i w 1523 r. wywołał dzięki ulotce zuryskie obrazoburstwo. W czasie drugiej dysputy zuryskiej w dniach od 26 do 28 października 1523 r. brał w niej udział jako protokolant. W czerwcu 1524 r. otrzymał list polecający od Ulricha Zwingli (1484-1531) i udał się do Augsburga, gdzie przebywał w środowisku tamtejszych humanistów, spotkał tam m.in. Urbanusa Rhegiusa (1489-1541). Pod koniec roku wrócił do Zurychu i nawiązał kontakt z radykalnymi reformatorami Konradem Grebelem (1498-1526) i Feliksem Manzem (1498-1527), co skutkowało zerwaniem z Ulrichem Zwingli i wypędzeniem w 1526 r. z Zurychu.

Hätzer został przyjęty w Strasburgu przez Wolfganga Capito (1478-1541). U niego z kolei znalazł schronienie wypędzony z Augsburga Hans Denck (1495-1527), z którym wspólnie napisał pierwsze reformacyjne tłumaczenie starotestamentowych proroków na język niemiecki (Wormser Propheten, 1527). Razem z Denckiem zostali wygnani ze Strasburga i przez pewien czas przebywali w Norymberdze i Augsburgu, a po śmierci towarzysza w Bazylei ponownie znalazł się w Augsburgu, skąd w okresie Wielkanocy 1528 r, został wygnany. Przez krótki czas przebywał w Bischofszell i nawiązał kontakt z Joachimem Vadianem (1484-1551). W lecie 1528 r. udał się do Konstancji, gdzie w październiku został aresztowany z powodu bigami. Władze zwierzchnie Konstancji, które utrzymywały ścisłe kontakty z Zurychem i dzięki wpływom Ambrosiusa Blarera (1492-1564) przyjęły surowe zuryskie chrześcijańskie prawo obywatela (1527, niem. Burgrecht) skazały 3 lutego 1529 r. Hätzera na karę śmierci. Następnego dnia został ścięty mieczem.

Hätzer odrzucał przymus chrzczenia dzieci, ale nie opowiadał się za chrztem dorosłych. Podkreślał konieczność uduchowienia i przyznawał się do nauki o "słowie wewnętrznym". Ostro występował przeciw pismom Marcina Lutra (1483-1546) i jego pojmowaniu Wieczerzy Pańskiej oraz atakował naukę o usprawiedliwieniu. Hätzer występował także jako autor pieśni kościelnych.

Dzieła (wybór)


  • Ein urteil gottes unsers ee gemahels, wie man sich mit allen götzen und bildnussen halte sol usz der heiligen gschrifft gezoge. 1523.
  • Acta oder Geschicht, wie es uff dem Gesprech […] in der christenlichen Statt Zürich […] ergangen ist. Anbetreffend die Götzen und die Mess. 1523.
  • Von den evangelischen Zechen und von der Christen Red auss hailiger Geschrifft. 1525.
  • Alle Propheten nach hebraischer Sprach verteutscht. 1528, razem z Hansem Denckiem.
  • Theologia, teutsch. Newlich mit grossem fleiß corrigirt und gebessert. Etliche hauptreden, eynem ieden schüler Christi wol zu studieren (Bearbeitung). 1528.

Literatura


  • Meyer von Knonau: Hätzer, Ludwig. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 11, Duncker & Humblot, Leipzig 1880, s. 29-31.
  • Kurt Guggisberg: Hätzer, Ludwig. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 7, Duncker & Humblot, Berlin 1966, ISBN 3-428-00188-5, s. 455.
  • Hans Ulrich Bächtold: Hätzer, Ludwig, w: Historischen Lexikon der Schweiz.
  • Friedrich Wilhelm Bautz: Hätzer, Ludwig. W: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Tom 2, Bautz, Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8, s. 453-456.

Linki


  • Alejandro Zorzin: Hätzer, Ludwig, w: Mennonitisches Lexikon Band V (MennLex V).
  • Portrety, w: Digitaler Portraitindex.