Otto Wagner


Otto Koloman Wagner (ur. 13 lipca 1841 r. w Penzing koło Wiednia (obecnie część Wiednia); zm. 11 kwietnia 1918 r. tamże) – austriacki architekt, urbanista i przedstawiciel secesji wiedeńskiej. (wyznanie rzymskokatolickie)

Genealogia


Ojciec Rudolf Simeon Wagner (1800–1846), królewsko–węgierski notariusz dworski w kancelarii węgierskiej w Wiedniu; matka Susanne z domu Huber (1804-1880); brat Adolf Emmerich (1839-1921); – ożenił się 1) w 1867 r. z Jo­se­fine Dom­hart (rozwód w 1880), 2) w 1884 r. z Louise Stif­fel; z So­phią Pau­pie (1840–1912) miał 2 nieślubnych synów Otto (1864–1945) i Ro­berta (1865–1954), których adoptował w 1882 r., z pierwszego małżeństwa miał dwie córki Su­sanne (1868–1937) i Mar­ga­rete (1869–1880), a z trzeciego troje dzieci Ste­fana, Louisę i Chris­tine.

Życiorys


Otto Wagner utracił ojca mając pięć lat. Pomimo trudności finansowych otrzymał dobre wykształcenie po śmierci ojca. Od 1850 r. uczęszczał przez dwa lata do gimnazjum akademickiego, później do »Stiftsgymnasium Kremsmünster« w gminie Kremsmünster w Górnej Austrii. W 1857 r. zdał maturę i od 1857 do 1859 r. do studiował matematykę, fizykę, geometrię wykreślną i rysunek w »Polytechnisches Institut« w Wiedniu. W latach 1860–61 studiował w Berlinie w »Berliner Baukademie« (Berlińska Akademia Budownictwa) i w latach 1861–62 w »Akademie der bildenden Künste Wien« (Akademia Sztuk Pięknych w Wiedniu) w Wiedniu. Oprócz tego ukończył naukę murarstwa u wiedeńskiego mistrza budowlanego.

W 1862 r. wstąpił do atelier Heinricha von Förstersa (1832–1889). Od 1864 r. pracował jako architekt i kierownik budowlany m.in. nadzorował w latach 1868–71 budowę pałacu Epsteina. W latach 1894–1912 był profesorem w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu jako następca Carla von Hasenauera. Od 1904 do 1907 współpracował z czasopismem »Hohe Warte«. W latach 1913–1915 uczył w »Akademie der bildenden Künste Wien« jako profesor honorowy.

Otto Wagner zmarł 11 kwietnia 1918 r. w Wiedniu i został pochowany na cmentarzu »Hietzinger Friedhof« (Gruppe 13, Num­mer 131).

Twórczość


Około 1898 r. osłabły typowe historyczne formy w jego budowlach i przeszedł w fazę secesyjną. Z upływem czasu jego budowle w coraz większym stopniu przyjmowały formy czystej funkcjonalności. Wyśmienitym przykładem tego jest jego własna wybudowana w latach 1912–1913 druga willa w Hüt­tel­dorf. Z wielkim uznaniem spotkał się budynek Pocztowej Kasy Oszczędnościowej, gdzie zastosował nie tylko najnowsze materiały takie jak żelazobeton i aluminium, lecz uzyskał szczególną syntezę widocznej funkcjonalności i estetyki. Nie wszystkie projekty Otto Wagnera zostały zrealizowane. Wśród nich zmiana centrum Wiednia w kierunku Schönbrunn. Wagner napisał także pisma teoretyczne na temat sztuki.

Ze szkoły Wagnera wyszli wyróżniający się architekci. Do ścisłego kręgu skupionego wokół niego zaliczani są Josef Hoffmann, Emil Hoppe, R.M. Schindler, Otto Schönthal i Marcel Kammerer. Do jego uczniów należeli Jan Kotěra, Joseph Maria Olbrich, Jože Plečnik, Hubert Gessner, Max Fabiani, Karl Pirich, Ernst Lichtblau i wielu innych.

Otto Wag­ner otrzymał liczne wyróżnienia i tytuły. Był cesarsko–królewskim radcą dworu, honorowym prezydentem Ge­sell­schaft ös­ter­rei­chi­scher Ar­chi­tek­ten (Towarzystwo Austriackich Architektów) i Bun­d ös­ter­rei­chi­scher Künst­ler (Związek Austriackich Artystów), członkiem honorowym i korespondencyjnym Royal In­sti­tute of Bri­tish Architects w Lon­dynie oraz zrzeszeń architektów w Sankt Petersburgu, Brukseli,Amsrterdamie, Portugali, Węgrzech i Kanadzie itd.

Dzieła (wybór)


    Budowle

  • 1883: budynki parlamentu (Budapeszt).
  • Kościół Steinhof pod Wiedniem.
  • 1894/1895: Ankerhaus.
  • Nussdorfer Wehr.
  • 1894–1897: pawilon wiedeńskiej kolei miejskiej.
  • 1895–1896: kaplica św. Jana w Wiedniu.
  • 1898–1899: Majolikahaus w Wiedniu.
  • 1904–1906: Pocztowa Kasa Oszczędnościowa w Wiedniu.
  • 1904–1907: szpital Steinhof z kościołem – obecnie »Sozialmedizinisches Zentrum Baumgartner Höhe – Otto Wagner Spital«.
  • synagoga w Budapeszcie

    Pisma

  • 1906: Einige Skizzen, Projekte und ausgeführte Bauwerke.
  • 1911: Die Groszstadt. Eine Studie über diese.
  • 1914: Die Baukunst unserer Zeit: dem Baukunstjünger ein Führer auf diesem Kunstgebiete.

Literatura


  • Joseph August Lux: Otto Wagner. Eine Monographie. Delphin-Verlag, München 1914.

Linki


  • Otto Wagner w Architektenlexikon Wien 1770-1945 (biografia, wykaz budowli zrealizowanych i niezrealizowanych, odznaczenia i wyróżnienia itd. – j.niem.)
  • Otto Wagner (architekt) – strona w serwisie ArchINFORM (j. ang. i j. niem.)