Peter Behrens


Peter Behrens (ur. 14 kwietnia 1868 w Hamburgu; zm. 27 lutego 1940 w Berlinie) – niemiecki architekt, malarz i typograf uważany za pioniera nowoczesnego projektowania form przemysłowych. W 1907 był współzałożycielem organizacji skupiającej architektów, artystów i inżynierów związanych z budownictwem „Deutscher Werkbund”. Szczególne znaczenie uzyskał jako prowadzący biuro architektoniczne, z którego wyszło kilku sławnych później architektów m.in. Walter Gropius (1883–1969) i Ludwig Mies van der Rohe (1886–1969). (wyznanie ewangelickie)

Genealogia


  • Ojciec: Peter, właściciel majątku ziemskiego.
  • Matka: Luise Margaretha z domu Burmeister (1843–82).
  • Ożenił się: w Monachium w 1889 z Elisabeth (Lilli) z domu Krämer.
  • Dzieci: 2 synów i córka.

Życiorys


Peter Behrens studiował w latach 1886–89 w Akademiach Sztuk Pięknych w Karlsruhe i Düsseldorfie, po czym w 1891 zamieszkał w Monachium, gdzie do 1899 zarabiał jako malarz. W 1892 założył razem z Maxem Liebermannem (1847–1935), Hugo von Habermannem (1849–1929), Reinholdem Lepsiusem (1857–1922), Wilhelmem Trübnerem (1851–1917), Lovisem Corinthem (1858–1925), Walterem Leistikowem (1865–1908), Hansem Olde (1855–1917), Josefem Blockiem (1863–1943), Adolfem Brüttem (1855–1939), Ludwigiem Dillem (1848–1940) i innymi „Secesję Monachijską”, z której wkrótce wystąpił. W 1894 razem z Wilhelmem Trübnerem (1851–1917), Lovisem Corinthem (1858–1925) i Maxem Slevogtem (1868–1932) założył stowarzyszenie artystów „Freie Vereinigung Münchner Künstler”. W 1897 był współzałożycielem „Vereinigte Werkstätten für Kunst im Handwerk” i poświęcił się m.in. projektowaniu dywanów, biżuterii, naczyń stołowych, sztućców i ozdabianiu książek. Dzięki tym pracom stał się jednym z najważniejszych przedstawicieli monachijskiej secesji.

Dzięki przyjaźni z członkami czasopisma Pan, m.in. z Erichem Hartlebenem (1864–1905), opublikował tam liczne artykuły i grafiki, które uczyniły go znanym. W 1899 Peter Behrens skierował list do wielkiego księcia Hesji Ernesta Ludwika (1868–1937) w sprawie założenia kolonii artystycznej „Darmstädter Künstlerkolonie”, która otwarta została w 1901. Zbudowany tam dom Petera Behrensa, który był jego pierwszym projektem architektonicznym wzbudził ogólne zainteresowanie. W latach 1903–07 był dyrektorem w szkole kształcącej architektów „Kunstgewerbeschule Düsseldorf” i nadal projektował różne ceramiki, świeczniki, ozdoby oraz wyposażenia wnętrz. Jego projekty nowych czcionek drukarskich (Behrens-Antiqua, Behrens-Kursiv, Behrens-Mediäval) w dużej mierze przyczyniły się do odnowy pism artystycznych w Niemczech. W tych latach zajmował się także projektowaniem ogrodów i scenografią.

Od 1905 Peter Behrens projektował głównie domy prywatne, ale także budynki publiczne jak krematorium w Hagen. W 1907 był współzałożycielem organizacji skupiającej architektów, artystów i inżynierów związanych z budownictwem „Deutscher Werkbund”. W tym samym roku został doradcą artystycznym w „Allgemeine Elektrizitäts-Gesellschaft (AEG)”. Dopiero na tym stanowisku ugruntował swoją sławę architekta i projektanta. Wznosił nie tylko liczne obiekty przemysłowe i osiedla mieszkaniowe, lecz także projektował wszystkie produkty AEG jak lampy, wentylatory, motory, piece elektryczne itd., jak również produkty graficzne jak logo firmy, papiery listowe, plakaty, przez co Peter Behrens stworzył cały kompleksowy dizajn firmy. Oprócz tego nadal projektował kolejne wille i budynki publiczne jak gmach niemieckiej ambasady w (Sankt Petersburgu, 1911). Już wówczas Peter Behrens prowadził duże biuro, w którym zatrudniał do 30 architektów. Do jego wybitnych współpracowników należeli Walter Gropius (1883–1969) i Ludwig Mies van der Rohe (1886–1969).

Po I wojnie światowej kontynuował działalność, a do najwybitniejszych prac tego okresu zalicza się np. budynek administracyjny „IG-Farbwerke” w Hoechst (1920-1924). W 1921 został profesorem w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. Najwybitniejszym budynkiem wzniesionym w Austrii jest gmach fabryki dla „Austria Tabakwerke” w Linzu, który wzniósł w latach 1929-1935 razem ze swoim uczniem Alexandrem Poppem (1891–1947). Peter Behrens prowadził także biuro w Berlinie, gdzie wykonywał różne zlecenia m.in. na budowę sześciopiętrowego budynku handlowego „Berolinahaus” (1929-1932) przy placu Aleksandra w Berlinie.

Po przejęciu władzy przez nacjonalistów współpracował w Berlinie z Albertem Speerem (1905–1981). W 1936 został powołany do Pruskiej Akademii Sztuki, aby kierować tamtejszą klasą mistrzowską architektury.

Peter Behrens zmarł 27 lutego 1940 w Berlinie.

Literatura


  • Tilmann Buddensieg: Industriekultur. Peter Behrens und die AEG. Berlin 1979.
  • Fritz Helmuth Ehmcke: Behrens, Peter w Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, s. 13. (online).

Linki