Otto Rudolf

Otto Rudolf (właść. Karl Louis Rudolph Otto; ur. 25 września 1869 roku w Peine, zm. 6 marca 1937 roku w Marburgu) - niemiecki teolog ewangelicki, badacz religii.

Genealogia


Ojciec Friedrich Wilhelm (1809–82), z Hoheneggelsen, producent octu, a później słodu w Peine i Hildesheim, syn producenta tabaki Friedricha Ernsta; matka Katharina Karoline Henriette Sophie (1828–1911), z Wathlingen k. Celle, córka organisty i nauczyciela Heinricha Christopha Reupke w Wathlingen; kawaler.

Życiorys


W maju 1888 roku podjął studia teologiczne na uniwersytecie w Erlangen po czym przeniósł się na uniwersytet w Getyndze. W 1898 otrzymał tytuł licencjata teologii po obronie pracy pt. Geist und Wort nach Luther. Eine historisch-dogmatische Untersuchung (Rozum i słowo na podstawie Lutra. Analiza historyczno-dogmatyczna). Po wygłoszeniu wykładu na temat pojęcia religii u Immanuela Kanta otrzymał prawo wykładania na uczelni ( venia legendi ) historii teologii systematycznej i jednocześnie historii i filozofii religii. W tym czasie studiował także filozofię. W 1904 roku opublikował pismo Naturalistische und religiöse Weltansicht (Naturalistyczny i religijny widok świata) i w 1905 roku został doktorem filozofii na uniwersytecie w Tybindze. Po dyskusji z Leonardem Nelsonem opublikował w 1909 roku jako Einleitung in die Glaubenslehre für Studenten der Theologie (Wprowadzenie do teorii wiary dla studentów teologii) dzieło Kantisch-Fries'sche Religionsphilosophie und ihre Anwendung auf die Theologie (Filozofia religii Kanta i Friese i jej zastosowanie w teologii). Po ośmioletniej pracy jako privatdozent otrzymał w 1906 roku tytuł profesora nadzwyczajnego na uniwersytecie w Getyndze.

W 1913 roku został deputowanym z ramienia partii Nationalliberale Partei (Partia Narodowo Liberalna) do pruskiego parlamentu (niem. Preußische Abgeordnetenhaus), jednak w maju 1918 roku wystąpił z niej i został członkiem Deutsche Demokratische Partei (Niemiecka Partia Demokratyczna) i w 1919 roku wszedł do Preußischen Landesversammlung.

W 1915 roku został profesorem teologii systematycznej na uniwersytecie we Wrocławiu, a w 1917 przeniósł się na uniwersytet w Marburgu.

W zakres jego zainteresowań weszły również religie Indii. Odbył kilka podróży na Wschód (w 1895 roku do Egiptu i Palestyny, w latach 1911-1912 do Indii, Birmy, Japonii i Chin i w latach 1927-1928 do Sri Lanki, Indii i Bliski Wschód). W 1929 roku zachorował na malarię i przeszedł na emeryturę.

Zmarł w 1937 roku spadł z 20 metrowej wieży i został ciężko ranny. Podczas długiego pobytu w szpitalu nastąpiło zapalenie płuc i zmarł.

Poglądy


Końcem 1916 roku ukazały się pierwsze egzemplarze jego dzieła Das Heilige (pol. Świętość), które przyniosło mu wielkie uznanie nie tylko w Niemczech. Jest to studium psychologiczne ludzkich doświadczeń, czynnika doświadczenia interpretowanego teologicznie, w różnorodnym zdepersonalizowanym świetle religijno-historycznym i wszystko to zaciśnięte do powikłań filozoficznej argumentacji. Jako osoba poruszająca się między wieloma dyscyplinami zdefiniował w swoim programie akceptacji w obrazie mieszczaństwa religię jako „spotkanie ze świętością”.

Nowatorstwo teorii Rudolfa Otto polega na twierdzeniu, że w głębi każdego człowieka istnieje mniej lub bardziej wyraźne przeczucie o istnieniu wyższego bytu. Przeczucie to zakłada poznanie inne niż spekulatywne czy teoretyczne. Jest to poznanie irracjonalne tzn. niezależne od logicznego uzasadniania i pojęciowego myślenia.

Zawiera ono pogląd, że irracjonalne momenty, z którymi związane są uczucia wymykają się racjonalnemu pojęciowemu ujęciu i mogą zostać zademonstrowane tylko przez wskazujące ideogramy względnie interpretacyjne pojęcie. Te nieredukowalne momenty doświadczenia określił jako "mysterium tremendum" i "mysterium fascinans", "mysterium augustum". Zasada ta była uznana przez Marcina Lutra chociaż nie użył takiego terminu, a pojawiła się już między innymi w Małym katechizmie ponieważ odpowiedź na poszczególne artykuły zawsze zaczyna się w następujący sposób: „Powinniśmy Boga nade wszystko bać się i kochać go....”. Zauważyć należy, że nacisk kładziony jest na czasownik „kochać”.

Otto próbuje rozwiązać problem Świętości odwołując się przy tym do idei schematyzmu Kanta. Według Otto numinotyczne doświadczenie przypomina pojęcia i zasady jak miłość, dominacja, dobroć, tak że numinosum jest wprawdzie nie opisane ale jednakże jest związane z myśleniem i działaniem. Jako następstwo schematyzacji powstaje Świętość jako pierwotna wartość kategorii.

Takiemu przedstawieniu Świętości jako pierwotnej kategorii krytyka zarzuca, że u Kanta doświadczenia tylko przez to są możliwe, że pierwotne kategorie są dostępne, podczas gdy Otto pozwala z doświadczeń pierwotnych powstanie kategorii, aby zachować religijne doświadczenie jako jedynego rodzaju.

Badacze religii uznają właśnie w takim jego podejściu uwolnienie od monoteistyczno-dogmatycznych wytycznych, widzą je, ale w całokształcie badania nie jest realizowane i przeciwstawiają temu indywidualne specjalistyczne badanie. Temu konkretnemu aspektowi religii poświęcił „Religionskundliche Sammlung“ (zbiór religioznawczy) założony w 1927 roku na uniwersytecie w Marburgu, który do dzisiaj służy historyczno-religijnym badaniom, nauce i prezentacjom.

W latach 20 zajmował się szczególnie rozwojem nowej formy liturgii, a w latach 30 poświęcił się przede wszystkim problemom etyki.

Idee Otto są na nowo dyskutowane przez każdą generację naukowców, wprawdzie kontrowersyjnie, przede wszystkim w spojrzeniu na przydatność kategorii Świętości czy numinosum dla badania religii. Do jego dzieła nawiązywali, między innymi, Paul Tillich, Mircea Eliade, Gerardus van der Leeuw.

Dzieła (wybór)


  • Die Anschauung von heiligen Geiste bei Luther: Eine historisch-dogmatische Untersuchung. Vandenhoeck und Ruprecht, Göttingen 1898.
  • Die historisch-kritische Auffassung vom Leben und Wirken Jesu: 6 Vorträge, im März 1901 in Hannover … gehalten, Göttingen 1901.
  • Vischnu-Nârâyana: Texte zur indische Gottesmystik 1917.
  • Das Heilige: Über das Irrationale in der Idee des Göttlichen und sein Verhältnis zum Rationalen. Trewendt & Granier, Breslau 1917 online; Świętość przekład polski: 1993.
  • Die Gnadenreligion Indiens und das Christentum: Vergleich und Unterscheidung, 1930.
  • West-östliche Mystik: Vergleich und Unterscheidung zur Wesensdeutung, Gotha 1926.

Literatura


Linki