Simon Grynaeus


Simon Grynaeus (ur. w 1493 roku w Veringendorf (Hohenzollern), zm. 1 sierpnia 1541 roku w Bazylei na dżumę) - niemiecki humanista, teolog ewangelicko-reformowany.

Genealogia


Ojciec Thomas Grynäus; - ożenił się 1) w 1523 roku z Magdaleną Spirensis, 2) Cathariną Lompart; miał jednego syna .

Życiorys


Grynaeus uczęszczał do szkoły łacińskiej w Pforzheim w tym samym czasie co Filip Melanchton, a ich nauczycielami byli Nikolaus Gerbel i Georg Simler.

Od 13 października 1511 roku studiował na uniwersytecie w Wiedniu, gdzie uzyskał tytuł magister artium. Jakiś czas był nauczycielem języka greckiego i bibliotekarzem w Budzie (obecnie część Budapesztu). Spory z mnichami, którzy zarzucali mu kacerstwo spowodowały jego uwięzienie, ale dzięki pomocy wpływowych magnatów został uwolniony i w 1523 roku udał się do Wittenbergii.

W 1524 roku został profesorem języka greckiego na uniwersytecie w Heidelbergu, gdzie jednym z jego uczniów był Johann Fichard (1512-1580). Tutaj Grynaeus odszedł od pojmowania Wieczerzy Pańskiej reprezentowanego przez Marcina Lutra i przyjął rozumienie Komunii Świętej przedstawiane przez Ulricha Zwingli. Jego koledzy z uniwersytetu nie byli do niego przychylnie nastawieni z powodu jego poglądów popierających Reformację, dlatego też w maju 1529 roku, dzięki poparciu Jana Oekolampada przeniósł się na uniwersytet do Bazylei. Ponieważ reorganizacja uniwersytetu związana z Reformacją, w której brał udział, nie była jeszcze ukończona, to w wolnych chwilach zajął się pracą literacką, a w 1531 roku odbył podróż do Anglii. Po powrocie prowadził oprócz wykładów z języka greckiego, także jako profesor nadzwyczajny wykłady z teologii.

W 1534 roku otrzymał od księcia Ulricha von Würtemberg, który wrócił z wypędzenia, propozycję reorganizacji uniwersytetu w Tybindze w duchu Reformacji, którą przeprowadził razem z Ambrosiusem Blarerem. Po ukończeniu tego zadania, końcem 1535 roku, wrócił do Bazylei, gdzie uczestniczył w umocnieniu i rozszerzeniu Reformacji. W 1536 roku napisał wspólnie z Johannem Heinrichem Bullingerem, Oswaldem Myconiusem, Leo Judem i Kasparem Meganderem pierwszą tzw. Helvetische Confession. W 1540 roku rada miasta Bazylei oddelegowała go do rozmów religijnych w Wormacji, a po powrocie został wybrany na rektora uniwersytetu. Podczas pełnienia tej funkcji zmarł z powodu dżumy w 1541 roku.

Znaczenie


Oprócz wspomnianego wyżej dużego udziału w Reformacji, zapisał się także w historii literatury. Przetłumaczył na język łaciński wiele dzieł pisarzy greckich Platona, Euklidesa, Proklosa i innych. Dla Erazma z Rotterdamu przetłumaczył Homilie do 1 i 2 Listu św. Pawła do Koryntian Jana Chryzostoma. Erazm napisał przedmowę do jego greckiego wydania dzieł Arystotelesa.

Poszerzył znajomość literatury rzymskiej poprzez odkrycie w 1527 roku w klasztorze Lorsch rękopisów ksiąg 41-45 Tytusa Liwiusza, które do jego czasów były nieznane (aktualnie znajdują się w bibliotece w Wiedniu) i opublikował je w 1531 roku.

Napisał także leksykon grecko-łaciński i bardzo cenione w jego czasach dzieło geograficzne "Novus orbis regionum et insularum veteribus incognitarum una cum tabula cosmographica et aliquot aliis consimilis argumenti libellis".

Dzieła (wybór)


  • De Mundo Aristotelis et Scholion doctissimum in Aristotelis libellum de Mundo Simone Grynaeo authore, (marzec 1533).
  • Στοικειον βιϐλιον ...in Euclidis Geometriae elementa Græca. Adiecta præfatiuncula in qua de disciplinis mathematicis nonnihil. (1533).
  • S. Grynaei epistolae, (1847).

Literatura


Linki