Stephan Agricola


Stephan Agricola (właściwie Stephan Kastenbauer lub Castenpauer; ur. ok. 1491 w Abensbergu, Dolna Bawaria; zm.10 lub 11 kwietnia 1547 r. w Eisleben) - niemiecki teolog ewangelicki, reformator, zwolennik Marcina Lutra (1483-1546).

Genealogia


Ożenił się ok. 1526 r.; miał syna Stephana Agricolę (zm. 1562), duchowny ewangelicki, tłumacz starotestamentowych komentarzy Marcina Lutra i innych pism reformacyjnych, w 1556 r. przestąpił na katolicyzm.

Życiorys


Stephan Agricola wstąpił w młodym wieku do zakonu augustianów i jako mnich studiował w Wiedniu. Naukę kontynuował na uniwersytetach w Wenecji i Bolonii, gdzie w 1519 r. nabył tytuł doktora teologii. Po powrocie był kaznodzieją w Wiedniu i Ratyzbonie.

Gdy zapoznał się z pismami Marcina Lutra zwrócił się ku wierze ewangelickiej. Został oskarżony przez arcybiskupa Salzburga o herezję i 17 listopada 1522 r. uwięziony w Mühldorf am Inn. Jego własna obrona i orzeczenie Johanna von Staupitza (1465-1524) na nic się zdały i czekała go śmierć na stosie. Jednak wstawiennictwo ważnych osób spowodowało jego uwolnienie w 1524 roku. W tym samym roku rozpoczął działalność w Augsburgu i od tego momentu brał aktywny udział w ruchu reformacyjnym.

W 1529 r. brał udział w rozmowach religijnych w Marburgu, w 1530 . w sejmie Rzeszy w Augsburgu, a od 1532 r. działał jako kaznodzieja na dworze w Vogtland. W 1537 r. był sygnatariuszem Artykułów Szmalkaldzkich. Przez pewien czas działał w Palatynacie. W 1542 r. przebywał w Sulzbach, gdzie od 1543 r. działał jako ksiądz, a od 1545 r. żył i głosił kazania w Eisleben.

Dzieła (wybór)


  • Artickel wider Doctor Steffan Castenpawr Eingelegt, auch was er darauf geantwort hat auß seiner gefencknus. 1523.
  • Am köstlicher guther Sermon vom Sterben. 1523.
  • Ein Bedencken, wie der wahrhafftig Gottesdienst von Gott selbs geboten …, o. 1524.

Literatura


  • Wilhelm Gaß: Agricola, Stephan der Ältere. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tom 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, s. 156.
  • Gustav Hammann: Agricola, Stephan. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, ISBN 3-428-00182-6, s. 104.
  • Friedrich Wilhelm Bautz: Stephan Agricola. W: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Tom 1, Bautz, Hamm 1975. 2., s. 62.