Werner von Haxthausen


Werner Moritz Maria Graf von Haxthausen (pseudonim Sigurt Albrock; ur. 18 lipca 1780 r. w Bökendorfie koło Brakel, powiat Höxter (niem. Kreis Höxter); zm. 30 kwietnia 1842 r. w Würzburgu) - niemiecki urzędnik państwowy i filolog. (wyznania katolickiego)

Genealogia


Ojciec Werner Adolph Freiherr von Haxthausen (1744-1823), urzędnik w Księstwie Paderborn, dziadek pisarki Annette von Droste zu Hülshoff (1797-1848); matka Maria Anna von Wendt; brat August (1792-1866); - ożenił się w 1825 r. z Elisabeth Freiin von Harff (1787-1862) z Kolonii; miał córkę Marię (1826-1880).

Życiorys


Haxthausen w dzieciństwie mieszkał czasowo w Münster u poety Friedricha Leopolda Grafa zu Stolberg-Stolberg i uczył się z jego synami. W Münster studiował od 1800 do 1803 r. prawo, medycynę i filologię klasyczną. W latach 1803-1804 kontynuował studia w Pradze.

W 1804 r. został kanonikiem w katedrze w Paderborn i otrzymał związaną z tym prebendę. Wkrótce jednak udał się do Paryża, aby studiować tam języki orientalne. Studia te kontynuował w Getyndze i od 1810 r. w Halle. W Getyndze poznał braci Jacoba (1785-1863) i Wilhelma Karla Grimm (1786-1859), a w Halle Johanna Friedricha Reichardta (1752-1814) i Henricha Steffensa (1773-1845).

Jako członek Tugendbund brał aktywny udział w przygotowaniu powstania zbrojnego przeciw Francuzom w Królestwie Westfalii. Po niepowodzeniu tego zamiaru musiał uciekać przez Norwegię i Szwecję do Anglii. W Londynie zarabiał na utrzymanie jako lekarz i publicysta. W 1813 r. brał udział w wojnie wyzwoleńczej jako adiutant generała Ludwiga von Wallmoden-Gimborna (1769-1862).

W Paryżu i podczas kongresu wiedeńskiego nawiązał kontakty lub odnowił z Karlem von Steinem zum Altenstein (1770-1840), Ernstem Moritzem Arndtem (1769-1860), Josephem von Laßbergiem (1770-1855) i Josephem Görresem (1776-1848). Dla jego studiów nad nowogrecką poezją ludową duże znaczenie miało spotkanie w Wiedniu z językoznawcą Jernejem Kopitarem (1780-1844).

W 1815 r. Haxthausen został radcą rządu w Kolonii. W zimie 1825/26 mieszkała u niego Annette von Droste zu Hülshoff. W 1826 r. zrezygnował z pełnionego stanowiska i zajął się administrowaniem majątkiem rodzinnym w Bökendorfie oraz ponownie zajął się kwestiami politycznymi. W westfalskim Landtagu prowincjonalnym był w 1833 r. przewodniczącym komisji do spraw przepisów stanowiących o następstwie dziedziczenia wśród chłopów. Jego pismo polemiczne »Über die Grundlagen unserer Verfassung« (1833) wywołało w Prusach ostre ataki przeciw niemu. To skłoniło go w 1837 r. do przeprowadzenia się do odziedziczonych dóbr w Neuhaus (obecnie część Bad Neustadt an der Saale). W tym samym roku król bawarski Ludwik I Wittelsbach (1786-1868) nadał mu tytuł hrabiowski (niem. Graf).

Podobnie jak jego bratu Augustowi przypada także jemu miejsce w historii romantycznych starań o poezję ludową. Przekazywane przez niego, jego brata Augusta i dalsze rodzeństwo sagi przyczyniły się do powstania zbioru baśni braci Grimm, z którymi łączyła go przyjaźń. Jego studia orientalne prowadziły go najpierw do Wiednia, do zbioru nowogreckiej pieśni ludowej, które w następnych latach pomnożył. W 1815 r. zapoznał z oryginałami i swoimi metrycznymi tłumaczeniami Johanna Wolfganga von Goethe (1749-1832). Dla Goethego pisma te stały się inspiracją do napisania »Neugriechisch-epirotischer Heldenlieder«. Pomimo żywego zainteresowania jemu współczesnych m.in. Bartholda Georga Niebuhra (1776-1831) nie udało mu się ukończyć swojej pracy. Dopiero w 1935 r. jego zbiór pieśni został wydany przez K. Schulte-Kemminghausena i G. Soytera pt. »Neugriechische Volkslieder«.

Dzieła (wybór)


  • Ueber die Grundlagen unserer Verfassung. 1833.
  • Neugriechische Volkslieder. 1935.

Literatura


Linki